EN Ä°YÄ°LER

Kalite içerik üreten 9 yıllık eğitim sitesiyiz. Sitemizde eğitim haberleri, öğretmen, atamalar, LGS, YKS, TYT, AYT, DGS, KPSS
10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Hayber Kalesi Cengi Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Cevapları için tıklayınız. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91.mat ve daha fazla Sayfa  Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı MEB Yayınları 2. Ünite Hikaye  Sayfa 51, 52, 53, 54, 55 Hayber Kalesi Cengi Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları

10. Sınıf ME Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 51 Cevabı


1. Kahraman olmak için sadece cesur olmak yeterli midir? Düşüncelerinizi nedenleriyle paylaşınız.
Cevap: Sadece cesur olmak yeterli değildir. Kahraman olmak cesaretin yanı sıra beceri, zeka, erdem, ahlak, iyilik, doğruluk, dürüstlük ve yardımeseverlik gibi değerlere sahip olmayı gerektirir.

2. Kahramanlık konulu halk hikâyelerinin günümüz romancılarını, şairlerini ya da sinema sektörünü etkilediğini söyleyebilir misiniz? Düşüncelerinizi örneklerle anlatınız.
Cevap: Evet söyleyebiliriz. 

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 54 Cevabı

1. Okuduğunuz metinde geçen “Divânenin biri olmalı! Yoksa bu gülünç harekete kalkışmazdı!” cümlesinde altı çizili kelimenin anlamını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.
  • Cevap: divane:  Aklını yitirmiş, deli
2. Okuduğunuz metinden yola çıkarak Hazreti Ali’nin kişilik özellikleri ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.
  • Cevap: Kahraman kişiliğiyle olağanüstü güçleri bünyesinde barındıran, mücadeleden çekinmeyen yiğit, cesur, çok güçlü bir karakter… Hayber Kalesi’nin alınmasında önemli bir görev üstleniyor.
3. Metinde geçen olağanüstülükleri metinden örnek cümleler göstererek belirtiniz.
  • Cevap: 
  • O, öyle bir attır ki, binicisini dağdan dağa uçurur. Sıkıştığı zaman, üç aylık yolu üç saatte alır.”
  • “At, bu geniş hendeği hiç zorluk çekmeden atlayarak bir sıçrayışta karşı tarafa geçivermişti.”
  • “O sağlamlığı ile ünlü Hayber Kalesi’nin kapısının iki halkasına, aslan pençesini andıran bileğiyle sımsıkı yapışan Şahı Merdan, bu halkaları öyle kuvvetlice çeker ki kalenin demir kapısı yerinden kopar.”
4. Metindeki olayları gerçekleşme sırasına göre aşağıdaki şemalara yazınız.
  • Cevap: 
  • Peygamberimiz’in Hazreti Ali’yi çağırtıp gözlerini iyileştirmesi
  • Hazreti Ali’nin  Zülfikâr’ını ve sancağını alıp Hayber Kalesi’ne doğru yola çıkması
  • Hayber Yahudileri’nin Hz. Ali’yi görünce şaşkınlık yaşamaları ve kim olduğunu anlamaya çalışmaları, aralarındaki diyaloglar
  • Hz. Ali’nin kalenin demir kapısını yerinden koparıp kale ile hendek arasına köprü kurması
  • Saldırılar karşısında daha fazla direnemeyen Yahudilerden Hayder Kalesi’nin alınması.
10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 55 Cevabı
5. Metindeki zaman ve mekân unsuru ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?
  • Cevap: Hikayedeki olaylar Peygamber Efendimiz (S.A.V) döneminde Hayber’in fethi sırasında geçiyor. Mekan Hayber şehridir.
6. Okuduğunuz metin o dönemin sosyal ve kültürel yaşamıyla ilgili size nasıl bir fikir vermektedir? Açıklayınız.
  • Cevap: Müslümanlar ve Yahudiler arasında savaş vardır. Peygamberimiz İslam ordusunun başkumandadır. 
7. Metinde yararlanılan anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyip aşağıdaki şemalara yazınız.
Anlatım BiçimiÖyküleyici, betimleyici, destansı anlatım
Düşünceyi Geliştirme Yolları: benzetme, kişileştirme

8. Metindeki anlatıcıyı ve anlatıcının bakış açısını metinden örnek cümleler göstererek söyleyiniz.
Cevap: Cenk-nâmedeki olaylar ilahi bakış açılı hakim anlatıcı tarafından anlatılmaktadır.
Örnekler: “Ordu safları arasında kahramanlığı dillerde destan olan İmam Ali’nin bu hareketi, askerlerin savaş isteğini sanki ateşlemişti. Fakat onun ne yapacağını kimse kestiremiyordu.

9. Metindeki temel çatışmayı belirleyerek bunun metnin türüne katkısını söyleyiniz.
Cevap: İyi-kötü, müslüman-küffâr” çatışması… 

10. Okuduğunuz metnin konusunu ve temasını sözlü olarak belirtiniz.
  • Cevap: 
  • Konusu: Hz. Ali’nin Hayber Kalesi’nin fethi sırasında gösterdiği yiğitlik ve kahramanlık
Teması: Metinde “yiğitlik-kahramanlık” teması işlenmiştir.


11. Metnin konusu, dil ve anlatım özellikleri göz önünde bulundurulduğunda okuduğunuz metnin bir halk hikâyesi olduğunu söyleyebilir misiniz? Düşüncelerinizi nedenleriyle açıklayınız.
  • Cevap: Metinde sade, yalın bir dil kullanılmıştır. Metin için dini-destansı halk hikayesidir diyebiliriz.
1. Okuduğunuz metinde geçen “Ali’nin sağlığına kavuşması, tüm dostlarını sevindirmişti.” cümlesinde altı çizili kelime isim görevli fiilimsidir. İsim-fiiller; -ma (-me), -ış (-iş, -uş, -üş), -mak (-mek) eklerinin fiil kök ve gövdelerine getirilmesiyle türetilir. Buna göre metinde geçen isim-fiillere örnekler bulunuz.
  • Cevap: paylaşmak, aydınlanması, hissedebilmek, savunmadan, geçmek, yapmaya, kapatılma, taşınmasına, iyileştirmesi, gidişi, geçmesi, görmeye, kavuşması, alınması, sürmeye…

2. Ünlem işareti sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerden veya seslenme, hitap, uyarı sözlerinden sonra konur. Buna göre okuduğunuz metinde ünlem işaretinin hangi amaçla kullanıldığım bulunuz.
  • Cevap: 
  • Ya Ali!➺ seslenme sözünden sonra
  • “Git, bana Ali’yi getir!”➺seslenme sözünde sonra
  • Haydi, göreyim seni!➺ İsteklendirmek, davrandırmak anlamı taşıyan cümleden sonra
  • Hayır!➺ Red bildiren ünlemden sonra
  • Ey talihsiz!➺ Seslenme sözünden sonra…
3. Aşağıdaki parçada geçen yazımı yanlış kelimeleri bulunuz. Bulduğunuz kelimelerin altını çiziniz.
Bugün çok heyecanlı ve neşeliydi. Bütün gün bir köşeden bir köşeye gezip durdu. Sanki hayatında çok önemli birşey eklenmişdi. Sonra yavaş yavaş yorgunluğunu ve hayata karşı isteksizliğini üzerinden attığını his etti. Sabah kalktığında gördüğü karışık rüyalar bile onun bu günkü mutluluğunu bozamadı. Daha sonra adeta bir tüy gibi hafiflediğini farketti. Yaşadığı bu mutluluğun hemen ardından aldığı bir haber onun için büyük bir süpriz oldu. Uzun zamandır beklediği işe kabuledilmişti. Bu onu daha çok sevindirdi. İçinden gerçekten kapanan her kapının ardından başka kapıların açılabileceği inançını yitirmediğine şükür etti.
Kahramanlık konulu halk hikâyelerini araştırınız. Edindiğiniz bilgileri yazarak sınıfta paylaşınız.
CevapBugün çok heyecanlı ve neşeliydi. Bütün gün bir köşeden bir köşeye gezip durdu. Sanki hayatında
çok önemli birşeyeklenmişdi. Sonra yavaş yavaş yorgunluğunu ve hayata karşı isteksizliğini üzerinden attığını his etti. Sabah kalktığında gördüğü karışık rüyalar bile onun bu günkü mutluluğunu bozamadı. Daha sonra adeta bir tüy gibi hafiflediğini farketti. Yaşadığı bu mutluluğun hemen ardından aldığı bir haber onun için büyük bir süpriz oldu. Uzun zamandır beklediği işe kabuledilmişti. Bu onu daha çok sevindirdi. İçinden gerçekten kapanan her kapının ardından başka kapıların açılabileceği inançını yitirmediğine şükür etti.


Cevap:
Dinî temalı kahramanlık hikâyeleri: Tarihe mal olmuş kahramanları veya dinsel açıdan önemli kabul edilen erdemli kişileri konu edinen halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Danişment Gazi ile ilgili hikâyeler, Hayber Kalesi, Van Kalesi gibi Hz. Ali ile ilgili hikâyeler vb. örnek verilebilir.
Destanî halk hikâyeleri: İçinde destana ait bazı özellikleri barındıran halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Dede Korkut Hikâyeleri ve Köroğlu Hikâyesi örnek gösterilebilir

Ders ve çalışma kitaplarının cevaplarını sitemizde bulabileceksiniz. Bu yıl da ödevlerinizde size yardımcı olacağız.  Sitemizde yayınlanan ders ve çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız    ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.


Kalite içerik üreten 9 yıllık eğitim sitesiyiz. Sitemizde eğitim haberleri, öğretmen, atamalar, LGS, YKS, TYT, AYT, DGS, KPSS

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Kerem İle Aslı Cevapları


10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Cevapları için tıklayınız. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91.mat ve daha fazla Sayfa  Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı MEB Yayınları 2. Ünite Hikaye  Sayfa 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49,50 Kerem İle Aslı Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları


10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 43 Cevabı

1. Yaşadığınız çevrede insanlar hangi konularda emek verip fedakârlık yapmaktadırlar? Düşüncelerinizi günlük hayattan örneklerle anlatınız.

Cevap: Aile, vatan, meslek, arkadaşlık ilişkilerinde..

2. “Halk hikâyesi”nin size çağrıştırdığı düşünceleri sözlü olarak paylaşınız.

Cevap: Halk hikayesi, eskiden gezgin halk ozanlarının kahvelerde saz eşliğinde anlattıkları, şiir ve düz anlatım karışımı, Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Köroğlu gibi aşk ve kahramanlık öyküleridir. 

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 47 Cevabı

1. • Kerem ertesi g ün yola revan olup giderken sabaha yakın idi, başladı seher yeli esmeğe.
• Gel bu kızı ona verelim eğer vermezsek bunun ahü zarı bizi harap eder.
Yukarıdaki cümleler okuduğunuz metinden alınmıştır. Bu cümlelerde geçen altı çizili kelime gruplarının anlamlarını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.

Cevap:
yola revan olmak: yola çıkmak
ahü zarı: ah çekmek, ağlamak, sızlamak

2. Metne göre Hasene Hanım’ın Kerem’i gül bahçesine davet etmesinin sebebi nedir? Belirtiniz.

Cevap: Kerem’in Aslı’ya gerçekten aşık olup olmadığını anlamak için...


3. Okuduğunuz metinde Kerem’in Aslı’yı gördükten sonraki tavrı ne olmuştur?

Cevap: Hasene Hanım’ın ayaklarına kapanıp ona  saygı göstermiştir.

4. Okuduğunuz metnin sonunda Kerem ile Aslı kavuşmuş mudur? Siz olsaydınız bu metnin son bölümünü nasıl düzenlerdiniz?

Cevap:  Metnin sonunda Kerem ile Aslı yanıp kül olmuşlardır. İki sevgilinin ancak külleri birbirine kavuşmuştur. Ben olsaydım iki aşığı mutlaka kavuştururdum.

5. Metindeki kişilerin özelliklerini belirleyiniz. Belirlediğiniz özellikleri aşağıdaki şemalara yazınız.
  • Kerem: Aşkı için her şeyi göze alan, fedakar bir aşıktır.
  • Aslı: Aşkı için her şeyi göze alan fedakar bir sevgilidir.
  • HaseneKayseri Beyi’nin kız kardeşidir. Kerem’in aşkının doğruluğunu öğrenmek için onu sınar, gerçek olduğunu anlayınca aşıkların kavuşmasını ister
6. Metnin dil özelliklerine bakıldığında metinde nazım ve nesir bölümlerinin olduğu görülmektedir. Bu durum metnin dil ve anlatımını nasıl etkilemiştir?

CevapHalk hikâyelerinde olayın anlatımını hızlandırmak için nesre başvurulurken, duyguları daha etkili yansıtmak için nazım kullanılmıştır. Nazım bölümleri anlatımı daha canlı ve etkileyici hale getiririr, okuyanların veya dinleyenlerin ilgisini çeker.

7. Bu metinde hangi bakış açısı tercih edilmiştir? Metinden örneklerle açıklayınız.

Cevap:   İlahi bakış açısı kullanılmıştır.
Örnek “Zira kendinin hayali geniş idi. Eğer sevdası küçük ise onu öldürtecekti. Baktı ki Kerem gözünü Aslı Han’dan ayırıp kızların hiçbirine bakmaz.”

8. Metindeki çatışmaları belirleyerek bunun konu ve temaya katkısını belirtiniz.
  • Cevap: Ayrılık-kavuşma, iyi-kötü çatışmaları vardır. Hikayedeki aşk teması bu çatışmalar sonucu etkili olarak ortaya çıkmıştır.
9. Metinden hareketle o dönemin sosyal ve kültürel özellikleri hakkında sözlü olarak bilgi veriniz.
  • Cevap: Kerem İle Aslı Halk Hikayesi Dönemin Sosyal ve Kültürel Özellikleri Hükümdarlık beylik sisteminin varlığı dönemin siyasi yapısını gösterir. Beşik kertme geleneği: Kerem ile Aslı daha doğmadan aileleri tarafından beşik kertmesi ilan edilirler. Keşişin Müslüman aileye kızım vermek istememesi (dini farklılıktan doğan çatışmaların varlığı) Nişan âdeti: Kerem ile Aslı’nın nişanlanması Büyü ve sihir yapma: Keşiş ‘in Aslı’ya sihirli bir elbise giydirmesi Aşıkların diyar gezip sazla türkü söylemesi dönemin sanat anlayışının yansımasıdır. Kerem’in Hak aşığı olması dini inanışı gösterir. Ahiret inancı Bu dünyada kavuşamayan aşıkların cennet kavuşacakları inancı
10. Metnin ana düşüncesinden hareketle hikâyeyi oluşturan olay örgüsünü tespit ederek aşağıdaki şemalara yazınız.

CevapAŞK HER ZORLUĞA KATLANMA GÜCÜ VEREN EN YÜCE DUYGUDUR.

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 48 Cevabı

1. Okuduğunuz metinde geçen “Kerem, Aslıhan’ı görünce Hasene Hanım’ın ayağına düşüp tazim eyledi.” cümlesinde altı çizili kelimeler zarf görevli fiilimsilerdir. Zarf-fiiller -ıp (-ip, -up, -üp), -arak (-erek), -ınca (-ince), -ken, -maksızın (-meksizin) gibi ekler alır. Buna göre metinde geçen zarf-fiillere örnekler bulunuz. Bulduğunuz örneklerin altını çiziniz.

CevapMetindeki zarf-fiiller

yerken, gittiğinde, diye, sorduğunda, duyunca, alıp, giydirip, görünce, düşüp, etmeyince, nakledip, deyip, gelip, arayıp.

2. Aşağıda iki nokta ve virgülün kullanım amaçlarından bazıları verilmiştir. Okuduğunuz metinde bu kullanımlara örnekler bularak aşağıdaki şemalara yazınız.
  • Cevap: İki nokta: Konuşmalardan ve açıklamalardan önce kullanılır.Örnek: Kerem: “Davete icabet lazımdır.” deyip gül bahçesine geldi.
  • Onlar da: “Beli geçti, amma onlar Karapınar’a doğru gitti.” dediler.
Virgül: Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için kullanılır.
Örnek: Hasene Hanım, Kerem’in aşkını sınamak için Kerem’i bir gül bahçesinde, içinde Aslı’nın da olduğu birbirinden güzel kızlarla bir araya getirir.
İki nokta: Konuşmalardan ve açıklamalardan önce kullanılır.
Virgül: Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için kullanılır.
Cevap:Arzu ile Kamber, Yusuf ile Züleyha, Tahir ile Zühre gibi halk hikâyelerinden birini okuyunuz. Hikâyeyi oluşturan unsurları aşağıdaki şemalarda boş bırakılan yerlere yazınız.

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 50 Cevabı

Alman ve dünya edebiyatının önde gelen sanatçılarından biri olan Schiller’in Rehine adlı hikâyesini okudunuz. Bu hikâyeyi daha önce incelediğiniz Deli Dumrul hikâyesi ve Kerem ile Aslı hikâyesiyle aşağıdaki şemada verilen başlıklar doğrultusunda karşılaştırınız.

DELİ DUMRUL VE REHİNE
TEMA VE KAHRAMANLARIN ÖZELLİKLERİ
BENZERLİKLER: Her iki metnin kahramanları da güçlü, kuvvetli ve gözü pektir. Tanrı inancına sahip, zor durumlarda dua eden kişilerdir.
FARKLILIKLAR: İki kahramanın karakter özellikleri birbirinden çok farklı. Deli Dumrul zorbalıkla hakimiyet kurmaya çalışan, asi, cahil, Azrail’e kafa tutan birisi. Rehine adlı hikayenin kahramanı Damon ise çok mert, canı pahasına verdiği sözü tutan, mücadeleci, dostuna karşı vefalı birisidir. Deli Dumrul Azrail’e, Damon ise Sirakuza Kralı’na meydan okuyor.
KEREM İLE ASLI VE REHİNE
DİL VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ
BENZERLİKLER: Her iki metinde de sade ve yalın bir dil kullanılmıştır.
FARKLILIKLAR: Kerem ile Aslı hikayesi nesir-düzyazı karışık yazılmıştır. Rehine adlı hikaye ise düzyazı biçimindedir. Kerem İle Aslı hikayesinde nazımla yazılan bölümler ahenkli ve lirik bir anlatıma sahiptir.



Ders ve çalışma kitaplarının cevaplarını sitemizde bulabileceksiniz. Bu yıl da ödevlerinizde size yardımcı olacağız.  Sitemizde yayınlanan ders ve çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız    ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.


Kalite içerik üreten 9 yıllık eğitim sitesiyiz. Sitemizde eğitim haberleri, öğretmen, atamalar, LGS, YKS, TYT, AYT, DGS, KPSS
10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Destanını Beyan Eder Hanım Hey Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Cevapları için tıklayınız. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91.mat ve daha fazla Sayfa  Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı MEB Yayınları 2. Ünite Hikaye   Sayfa 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42 Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Destanını Beyan Eder Hanım Hey Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları


10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36 Cevabı

1. “Fedakârlık, sadakat, saygı” gibi değerlerin aile ve toplum yaşamındaki yeriyle ilgili neler düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi sözlü olarak paylaşınız.

CevapFedakarlık, sadakat ve saygı aile ve toplumu ayakta tutan en önemli değerlendendir. Bu değerlerin olmadığı aile ve toplumlar zamanla yozlaşmaya ve eninde sonunda yıkılmaya mahkumdur. İnsan toplumsal bir varlıktır, doğduğu andan itibaren çevresiyle etkileşime girer. İnsanı insan yapan da ailede edinip sosyal çevreyle geliştirdiği ve benimsediği değerlerdir. Bu değerlerden saygı hem toplum hem de toplumun en küçük birimi aile için olmazsa olmazdır. Saygının olmadığı yerde sevgi de olmaz karşılıklı anlayış da… Bir toplumda herkes birbirini sevmek zorunda değildir fakat herkes birbirine  saygı duymak zorundadır. Huzurlu bir toplum ancak  birbirlerini anlayan, farklılıklarına rağmen birbirlerine saygı duyan insanlarla oluşabilir. Geleceğe güvenle bakabilmenin, yarınlara kalabilmenin sırrı budur.


2. Tarihte kahramanlığıyla ün yapmış kişilerden en çok hangisi sizi etkilemiştir? Niçin?

CevapMustafa Kemal Atatürk, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni, Alparslan…

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 41 Cevabı

1. • Ansızın Deli Dumrul dört nala yetişti.
• Benim ulu dergâhımda gezsin, 
benlik eylesin.
Okuduğunuz metinden alınan bu cümlelerde altı çizili kelime gruplarının anlamını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.

Cevap: 
Dört nala➜ çok hızlı bir biçimde
benlik eylesin➜ kendini üstün görmek


2. Okuduğunuz metinde Deli Dumrul’un bir kuru çayın üzerine köprü yapmasının asıl sebebini söyleyiniz.

Cevap: Deli Dumrul’un bir kuru çayın üzerine köprü yapmasının asıl sebebi çok güçlü olduğunu herkese duyurmak ve ününün yayılmasını istemesidir.

3. Azrail ile karşılaştıktan sonra Deli Dumrul’un fikirleri neden değişmiştir? Metinden hareketle açıklayınız.

Cevap:  Allah’ın yüceliğini ve Azrail’in O’nun güçlü bir emir kulu olduğunu ölümle burun buruna gelince öğrenen Deli Dumrul hatasını ve acizliğini anlar.

4. Okuduğunuz metinde Deli Dumrul’un eşi, fedakârlığı temsil eden kişi olarak verilmiştir. Bu durum size Türklerin geçmişteki sosyal yaşamları ile ilgili nasıl bir fikir vermektedir?

Cevap: Sadakati, fedakarlığı ve diğer üstün özellikleriyle kadın, Eski Türklerde hem ailede hem de sosyal yaşamda çok önemli bir yere sahiptir. Kadın, Türk aile yapısının omurgasını oluşturmuş, her zaman erkeğinin tamamlayıcısı olmuştur. Türk toplumunda kadın, her zaman ön planda tutulmuş, devlet yönetiminde dahi söz sahibi olmuştur.

5. Metinde Azrail için insanoğlunun ejderhası şeklinde bir benzetme yapılmasının nedeni nedir?

Cevap: Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki metinde “insanoğlunun ejderhası” Azrail için değil Deli Dumrul için kullanılmıştır… Deli Dumrul için insanoğlunun ejderhası şeklinde bir benzetme yapılmasının sebebi Deli Dumrul’un çok güçlü, kuvvetli olduğunu belirtmek içindir.

10. Sınıf MEB Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 42 Cevabı

6. Dede Korkut’un bu hikâyede nasıl bir rolü vardır? Dede Korkut ne zaman ortaya çıkmakta ve neler söylemektedir?

Cevap: Dede Korkut, hikâyelerin sonunda kopuzuyla şiir söyler ve hem kahraman için hem Oğuz toplumu için dua eder. Hikâyelerde olayların sonlanması ile birlikte Dede Korkut ortaya çıkmakta ve hayır dualar etmektedir.

7. Metindeki olay örgüsünü gerçekleşme sırasına göre aşağıdaki şemalara yazınız.

Cevap:
  • Obadan bir yiğidin vefat etmesi üzerine Deli Dumrul’un Azrail’e kafa tutması
  • Deli Dumrul’un Azrail’e yenilmesi, Allah’a bağışlanması için yalvarması
  • Deli Dumrul’dan canı yerine can bulmasının istenmesi, eşinin canını vermeyi kabul etmesi
  • Hak Taala’nın Deli Dumrul ve eşine yüz kırk yıl ömür vermesi, Dede Korkut’un dua etmesi
8. Okuduğunuz metnindeki kişilerin özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Eserde Dumrul fiziksel özellikleri bakımından mükemmeldir. Klasik türk erkeğinin fiziksel özellikleri vardır. Güçlüdür, uzun boyludur, yakışıklıdır… Fakat delidir, yaşamı boyunca aklına eseni yapmıştır, istediğini almıştır. Yalnız ölümle tanışınca olgunlaşmaya başlamıştır.Deli Dumrul’un anası, yaşlıdır ve ölümü beklemektedir. Dumrul’u çok sever, fakat bütün hayatını onun için harcadığını düşünerek Dumrul için hayatını vermez..
  • Deli Dumrul’un babası da , yaşlıdır. O da Dumrul’u çok sever, ama o da kabul hayatını Dumrul için vermez..
  • El kızı (Dumrul’un karısı) güzel ve genç bir kadındır. Deli Dumrul’la büyük bir aşk yaşamaktadırlar. Olgun ve sevdiği kişi için her şeyi yapabilecek bir kişiliğe sahiptir.
9. Okuduğunuz metnin anlatıcısını ve anlatıcının bakış açısını metinden örnek cümleler göstererek söyleyiniz.

Cevap: Metin hakim anlatıcı tarafından anlatılmıştır. İlahi bakış açısıyla yazılmıştır.

Örnek:  “Bu sözler, Allah Teâla’nın hoşuna gider. Azrâil’e canının yerine can bulması karşılığında Deli Dumrul’u bağışlayacağını söyler.”

10. Metnin dil özelliklerine bakıldığında hikâyenin nesir bölümündeki anlatım bir konuşma dili özelliği taşırken karşılıklı konuşmalarda nazım özelliği taşımaktadır. Bu durum metnin dil ve anlatımını nasıl etkilemiştir?

Cevap: Metinde nazım ve nesirin iç içe geçmesi  metne şiirsellik ve akıcılık kazandırmıştır. Ahenk unsurlarına verilmesi anlatımı tekdüzelikten kurtarıp anlatıma canlılık ve hareket katmıştır.

11. Siz olsaydınız bu hikâyeyi nasıl bitirirdiniz? Neden?

CevapYorum sizin, hikayeyi mutlaka okumanızı öneriyoruz…

12. Okuduğunuz metnin teması metin türüne nasıl bir katkı sağlamıştır? Açıklayınız.

CevapMetin, canı yerine can bulma, fedakarlık, pişmanlık vb. temalar üzerine kurulmuştur.

13. Metindeki ana düşünce ile yardımcı düşünceleri belirleyiniz. Belirlediğiniz cümleleri aşağıdaki şemalara yazınız. 
Ana Düşünce: İnsanın benliğini, nefsini tanrılaştıramayacağı, Allah’ın kararlarına karşı gelinemeyeceği, gelmeye kalkarsa gereken cezanın verileceğidir.
Yardımcı Düşünceler: Allah’ın affediciliği, duanın gücü, eşin fedarlığı ve sevgisi, Allah’ın takdirine razı olmak vb…


1. Okuduğunuz metinde geçen “Geçeninden otuz üç akçe alırdı, geçmeyeninden döve döve kırk akçe alırdı.” cümlesinde altı çizili kelimeler fiilimsidir. Fiilimsiler; fiil gibi -ma, -me eki ile olumsuzu yapılabilen ancak fiiller gibi çekimlenemeyen kelimelerdir. Okuduğunuz metinde geçen fiilimsilere bu bilgiden hareketle örnekler bulunuz.
  • Cevap: geçeninden, geçmeyeninden, diye, yiyip, içip, otururken, çağırıp, görür (gözü), tutar (elleri), diyince, olduğunu, ağardığını, ağarmasının, gelirken, basıp, hırıldanmağa, aldığını, almağa, bulması, bağışlayacağını, yaşadıklarını, doğduğunda, benzer, bulamayınca, taşıdığım, deyince, getirdiğim, doladığım, emzirdiğim, dayanarak, olunca, etmediğini, almaya...
2. Metindeki fiilimsiler metnin dil ve anlatımına nasıl katkı sağlamıştır? Sözlü olarak ifade ediniz.

Cevap: Fiilimsiler metne anlatım gücü zenginliği kazandırıp anlatılmak isteneni kısa yoldan anlatma olanağı sağlamıştır.

3. Aşağıdaki parçada geçen noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını açıklayınız.
Bunu niçin böyle ederdi? Onun için ki: “Benden deli, benden güçlü er var mıdır ki çıksın benimle savaşsın, benim erliğim, bahadırlığım, kahramanlığım, yiğitliğim Rum’a, Şam’a gitsin, ün salsın” der idi.

Cevap:
Soru işareti: Soru bildiren cümlenin sonuna konmuştur.
İki nokta: Bir cümleden sonra alıntı bir cümle geldiği veya bir söz aktarıldığı zaman iki nokta kullanılır. Tırnak işareti: Doğrudan alıntıları göstermek için kullanılmıştır.
Kesme İşareti: Özel isme gelen çekim eklerini ayırmak için kullanılmıştır.
Virgül: Eş görevli sözcükler arasına konmuştur.
Nokta: Tamamlanmış cümlenin sonuna konmuştur.



Ders ve çalışma kitaplarının cevaplarını sitemizde bulabileceksiniz. Bu yıl da ödevlerinizde size yardımcı olacağız.  Sitemizde yayınlanan ders ve çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız    ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.